การตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคารแบ่งเป็น 2 ประเภทคือ

1. การตรวจสอบใหญ่
เป็นการตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคาร ที่จะต้องทำทุกๆ 5 ปี
โดยอย่างน้อยต้องทำการตรวจสอบเรื่องดังต่อไปนี้

 1.1
การตรวจสอบความมั่นคงแข็งแรงของอาคาร ดังนี้

  1.1.1
การต่อเติมดัดแปลงปรับปรุงตัวอาคาร
  1.1.2
การเปลี่ยนแปลงน้ำหนักบรรทุกบนพื้นอาคาร
  1.1.3
การเปลี่ยนสภาพการใช้งาน
  1.1.4
การเปลี่ยนแปลงวัสดุก่อสร้างหรือวัสดุตกแต่งอาคาร
  1.1.5
การชำรุดสึกหรอของอาคาร
  1.1.6
การวิบัติของโครงสร้างอาคาร
  1.1.7
การทรุดตัวของฐานรากอาคาร

 1.2
การตรวจสอบระบบและอุปกรณ์ประกอบของอาคาร

  1.2.1
ระบบบริการและอำนวยความสะดวก
   -
ระบบลิฟต์
   - ระบบบันไดเลื่อน
   -
ระบบไฟฟ้า
   - ระบบปรับอากาศ
  1.2.2
ระบบสุขอนามัยและสิ่งแวดล้อม
   -
ระบบประปา
   -
ระบบระบายน้ำเสียและระบบบำบัดน้ำเสีย
   -
ระบบระบายน้ำฝน
   - ระบบจัดการมูลฝอย
   -
ระบบระบายอากาศ
   -
ระบบควบคุมมลพิษทางอากาศและเสียง
  1.2.3
ระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย
   -
บันไดหนีไฟและทางหนีไฟ
   -
เครื่องหมายและไฟป้ายทางออกฉุกเฉิน
   -
ระบบระบายควันและควบคุมการแพร่กระจายควัน
   -
ระบบไฟฟ้าสำรองฉุกเฉิน
   -
ระบบลิฟต์ดับเพลิง
   -
ระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้
   -
ระบบการติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิง
   - ระบบการจ่ายน้ำดับเพลิง
เครื่องสูบน้ำดับเพลิง และหัวฉีดน้ำดับเพลิง
   -
ระบบดับเพลิงอัตโนมัติ
   -
ระบบป้องกันฟ้าผ่า

 1.3 การตรวจสอบสมรรถนะของระบบและอุปกรณ์ต่าง ๆ
ของอาคารเพื่ออพยพผู้ใช้อาคาร

  1.3.1
สมรรถนะบันไดหนีไฟและทางหนีไฟ
  1.3.2
สมรรถนะเครื่องหมายและไฟป้ายทางออกฉุกเฉิน
  1.3.3
สมรรถนะระบบแจ้งสัญญาณเหตุเพลิงไหม้

 1.4
การตรวจสอบระบบบริหารจัดการความปลอดภัยในอาคาร

  1.4.1
แผนการป้องกันและระงับอัคคีภัยในอาคาร
  1.4.2
แผนการซ้อมอพยพผู้ใช้อาคาร
  1.4.3
แผนการบริหารจัดการเกี่ยวกับความปลอดภัยในอาคาร
  1.4.4
แผนการบริหารจัดการของผู้ตรวจสอบอาคาร

 ซึ่งการตรวจสอบข้างต้น
ให้ผู้ตรวจสอบพิจารณาถึงหลักเกณฑ์หรือมาตรฐาน ดังนี้คือ
 1
หลักเกณฑ์ตามที่ได้กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร
หรือตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องที่ใช้บังคับอยู่ในขณะที่มีการก่อสร้างอาคารนั้น
หรือ
 2 มาตรฐานความปลอดภัยของสถาบันของทางราชการ สภาวิศวกร
หรือสภาสถาปนิก

2 การตรวจสอบประจำปี
เป็นการตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคารตามแผนการตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคารประจำปีที่ผู้ตรวจสอบจัดทำขึ้นคือ

 2.1 แผนปฏิบัติการ
การตรวจบำรุงรักษาอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคาร 
รวมทั้งคู่มือปฏิบัติการตามแผนดังกล่าวให้แก่เจ้าของอาคาร
เพื่อเป็นแนวทางการตรวจบำรุงรักษาและการบันทึกข้อมูลการตรวจบำรุงรักษาอาคาร

 2.2 แผนการตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคารประจำปี
รวมทั้งแนวทางการตรวจสอบตามแผนดังกล่าวให้แก่เจ้าของอาคาร
เพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคารประจำปี

         
กรณีที่ผู้ตรวจสอบอาคารพบว่าอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคารบางส่วนหรือบางรายการไม่ผ่านหลักเกณฑ์หรือมาตรฐานที่กำหนดไว้
ให้ผู้ตรวจสอบจัดทำข้อเสนอแนะในการแก้ไขให้แก่เจ้าของอาคารด้วย 
เมื่อผู้ตรวจสอบอาคารจัดทำรายงานผลการตรวจสอบอาคารให้แก่เจ้าของอาคารแล้ว
ให้เจ้าของอาคารเสนอรายงานต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นทุกปี
โดยจะต้องเสนอภายในสามสิบวันก่อนวันที่ใบรับรองการตรวจสอบอาคารฉบับเดิมจะมีระยะเวลาครบหนึ่งปี

ที่มา :  กฎกระทรวง
กำหนดคุณสมบัติเฉพาะของผู้ตรวจสอบ
หลักเกณฑ์การขอขึ้นทะเบียนและการเพิกถอน
        
การขึ้นทะเบียนเป็นผู้ตรวจสอบอาคาร และหลักเกณฑ์การตรวจสอบอาคาร
พ.ศ.2548